De Gentse dak- en thuislozencrisis escaleert. In 2023 telde de stad 1.857 dak- of thuisloze volwassenen en 633 kinderen, waarvan 450 volwassenen en 110 kinderen acuut dakloos. Sindsdien is de situatie verder verergerd. Het aantal weigeringen in de nachtopvang steeg van 1.638 in 2023 naar 10.157 in 2025. De gemiddelde bezetting steeg van 52,9 naar 77,5 bedden per nacht, op een capaciteit van 75. Elke nacht slapen er mensen op straat omdat er geen plaats is.
Het onderzoek van LUCAS KU Leuven, m.b.t. de toegankelijkheid van de nachtopvang in Gent, levert een kritische analyse van de huidige situatie. Het systeem werkt niet meer: complexe inbelprocedures, dagelijkse onzekerheid, meerpersoonskamers die zorgen voor onveiligheidsgevoel en slaapgebrek, een draaideureffect dat herstel in de weg staat. De meest kwetsbare personen vallen systematisch uit. Een aanzienlijk deel kiest bewust voor de straat. De studie pleit voor een geleidelijke afbouw van de klassieke nachtopvang en een overgang naar 24-uursopvang met individuele kamers, naar buitenlandse voorbeelden.
In de commissie WWOPP van 12 mei 2026 erkende de bevoegde schepen de bevindingen, maar bevestigde tegelijk dat er geen euro extra wordt vrijgemaakt bovenop het meerjarenplan. De eventuele aanpassingen zouden met het bestaande budget gerealiseerd moeten worden, “kwaliteit boven kwantiteit”. In een context van 10.157 weigeringen per jaar dreigt dit te leiden tot minder opvangcapaciteit op het moment dat de nood hoger wordt.
De stad kan en moet zelf stappen zetten en zorgen voor bijkomende middelen die worden ingezet om te zorgen voor menswaardige opvang en een uitbreiding van Housing First. De escalerende dak- en thuislozencrisis in onze stad kan immers niet worden opgelost met de huidige middelen en beleid.
De raad voor maatschappelijk welzijn draagt het vast bureau op om bij de eerstvolgende budgetwijziging van juni 2026 een investeringsplan voor te leggen aan de leden van de raad over de uitvoering van de aanbevelingen uit het LUCAS-onderzoek “De Nachtopvang in Gent”. Dit plan voorziet structurele bijkomende middelen bovenop de reeds in het meerjarenplan opgenomen budgetten, met als kerndoel de omslag naar 24-uursopvang met individuele kamers, kleinschalige eenheden en geïntegreerde trajectbegeleiding te realiseren. Tijdens deze transitie daalt het totale aantal opvang- en woonplaatsen niet.
De raad voor maatschappelijk welzijn draagt het vast bureau op om tegen september 2026 de volgende maatregelen uit het LUCAS-rapport uit te voeren: vereenvoudiging van het reservatiesysteem via een meertalige digitale toepassing naar voorbeeld van Samusocial Brussel; meerdaagse toewijzing in plaats van het verplichte dagelijkse inbellen; uitbreiding van de ochtenduren tot minstens 11u en het openen van de nachtopvang vervroegen; herziening van het sanctie- en herstelbeleid in herstelgerichte en dialogische richting; directe toegang voor personen in een acute kwetsbare situatie.
De raad voor maatschappelijk welzijn draagt het vast bureau op om vanaf september 2026 een structurele garantie te bieden dat geen enkel kind nog overnacht in de nachtopvang. Hiertoe wordt de gezinsopvang uitgebreid en prioritair samengewerkt met Thuispunt Gent en het OCMW om dakloze gezinnen onmiddellijk in een aangepaste woonvorm onder te brengen.
Het vast bureau rapporteert halfjaarlijks aan de raad voor maatschappelijk welzijn over de uitvoering, met cijfers over weigeringen, bezetting, uitstroom naar wonen en de evolutie van het totale aanbod.