Tijdens de voorbije oudejaarsnacht werden in Gent 28 personen gearresteerd, onder wie 18 minderjarigen. Er werden bushokjes vernield, een wagen brandde uit en politieagenten werden met vuurpijlen beschoten. Hoewel er dit jaar geen gewonden vielen, ligt het aantal arrestaties meer dan dubbel zo hoog als vorig jaar.
Op meerdere gekende probleemlocaties – waaronder het Van Beverenplein, aan Baudelo, de Dampoort en de Tolhuislaan – moest de politie opnieuw massaal en kordaat optreden. Ook het waterkanon moest hierbij worden ingezet. Dat dit jaar na jaar gebeurt op grotendeels dezelfde locaties, roept ernstige vragen op over de doeltreffendheid van het gevoerde beleid inzake openbare orde, preventie en handhaving.
De stad benadrukt dat sterk werd ingezet op preventie, met wijkpatrons, sensibilisering en activiteiten voor jongeren. Tegelijk blijkt dat net rond deze initiatieven groepen doelbewust op zoek gingen naar confrontatie met de politie, zich niets aantrokken van vuurwerkverboden en de openbare orde ernstig verstoorden. Dat preventie niet automatisch leidt tot naleving van regels, is hier pijnlijk duidelijk geworden.
Opvallend is bovendien dat in de communicatie van de stad en in de meeste mediaberichtgeving elk inhoudelijk profiel van de daders ontbreekt, buiten leeftijd en woonwijk. Over etnische herkomst, culturele achtergrond of migratiegeschiedenis wordt consequent niets meegedeeld. Nochtans is een correct en volledig beeld van wie betrokken is bij ernstige ordeverstoringen essentieel om gericht beleid te kunnen voeren en om te vermijden dat het publieke debat verzandt in speculatie, geruchten en wantrouwen.
Mijn vragen aan de burgemeester zijn de volgende:
Samenvatting
De verschillende vragen tonen aan dat vuurwerk en veiligheid tijdens oudejaarsnacht een thema is dat sterk leeft. Ondanks incidenten was de situatie in Gent grotendeels beheersbaar en bleven zware rellen, zoals in andere grootsteden, uit. Dat is geen toeval, maar het resultaat van een geïntegreerde aanpak die inzet op preventie, bemiddeling én kordaat optreden. Ik wil daarbij uitdrukkelijk alle betrokken diensten en vrijwilligers bedanken.
Weken vooraf werd een uitgebreid veiligheidsplan uitgerold, met sensibiliseringscampagnes, vormingen, huisbezoeken en voordeurgesprekken bij risicogroepen, controles op illegaal vuurwerk. In de dagen voorafgaand aan oudejaarsnacht werden er ook extra bemiddelingsteams op het terrein ingezet en was er versterkte capaciteit om mogelijke overlast aan te pakken.
Op oudejaarsnacht zelf was er een versterkt politioneel dispositief met tijdelijke camera’s, drones, bemiddelingsteams, interventie- en arrestatieploegen, ondersteund door een multidisciplinaire commandopost. Voorafgaandelijk werden er afspraken gemaakt met de bestuurlijke en gerechtelijke overheid om snel en efficiënt te kunnen optreden. Waar nodig werd streng opgetreden. Elk vuurwerkincident en elke vorm van geweld wordt dan ook ten stelligste veroordeeld.
De meeste incidenten deden zich voor tussen 23u en 2u op enkele gekende locaties. Er vielen geen gewonden, wel materiële schade. In totaal werden 28 personen gearresteerd, waarvan 19 minderjarigen en vooral uit Gent zelf. Voor de minderjarigen zijn de ouders onmiddellijk ingelicht als wettelijke voogd. In kader van onze nazorg gaat de politie bij de minderjarigen en hun ouders ook een huisbezoek uitvoeren. De stijging van het aantal arrestaties ten opzichte van vorig jaar is het gevolg van een meer gerichte en gecoördineerde aanpak.
De politie registreert geen gegevens over etnische of migratieachtergrond; het beleid focust op gedrag en buurtcontext. Naast handhaving werd ook geëxperimenteerd met preventieve alternatieven, zoals het proefproject op het Van Beverenplein.
Ik beschouw deze aanpak als een ‘proefproject’: het verkeersvrij maken van een plein, lancering van activiteiten, inzet van vrijwilligers, ‘pleinpatrons’ en camerabewaking. Het doel is jongeren een alternatief bieden en zo incidenten voorkomen. Evenwel moet ik vaststellen dat incidenten uit voorgaande jaren zich opnieuw voordeden.
De vraag is dus vooral wat er wel mogelijk is om nog meer jongeren te overtuigen om dit fout gedrag aangestuurd door sociale media en door gelijkaardige feiten in andere steden en landen niet te stellen. De dienst Preventie voor Veiligheid en Politie blijven zich hierin verder verdiepen. De prioriteit ligt nu op bijsturen, door middel van evaluatie van wat werkte en wat niet.
Toch wil ik benadrukken dat ik samen met de politie tevreden ben dat de try-out plaats vond. We waarderen ook sterk de medewerkers en de vrijwilligers die dit op zich genomen hebben. Begin februari nodig ik de vrijwilligers en medewerkers uit om hen persoonlijk te bedanken en te luisteren naar hun ervaringen.
Onderzoek van de uitkomsten van dit experiment zal bepalend zijn voor volgende stappen. Afhankelijk van wat uit de evaluatie naar voren komt, zal de stad mogelijk uitbreiden met meer locaties of intensievere koppeling ouders–jeugdwerkers–scholen.
Wat de vraag betreft rond de prioriteiten voor de volgende oudejaarsnacht, we zullen onze geïntegreerde aanpak blijven continueren. Deze aanpak heeft aantoonbaar impact op het beperken van spanningen en incidenten. Samen met alle betrokken partners zullen we de voorbije eindejaarsperiode evalueren en kijken waar we moeten bijsturen, waar we nog bijkomende inspanningen kunnen leveren.
Tot slot benadruk ik dat lokale maatregelen hun grenzen hebben zolang particulier vuurwerk vrij kan worden verkocht. Zolang mensen het vrij kunnen kopen, zullen ze het ook blijven gebruiken, verbod of niet. Zolang de verkoop van vuurwerk in België mogelijk blijft, is het voor lokale overheden dweilen met de kraan open. Daarom blijf ik pleiten voor een nationaal verbod op verkoop en gebruik van particulier vuurwerk. Zonder zo’n federale maatregel blijft lokale handhaving dweilen met de kraan open.
Mathias De Clercq
Burgemeester
do 22/01/2026 - 00:50