2026_MV_00462 - Mondelinge vraag van raadslid Stephanie D'Hose: de helft van de leerlingen voor buitengewoon secundair kreeg geen school toegewezen

Mevrouw D’Hose

Laat mij beginnen met te zeggen dat ik uw bezorgdheid deel. De toewijzingscijfers voor het buitengewoon onderwijs zijn ronduit dramatisch. En het zijn vooral kinderen met een verstandelijke beperking en kinderen met autisme die botsen op een tekort aan plaatsen.

Ik wil even duiden dat we hier niet spreken over Gentse cijfers, maar over die van onze LOP-regio. Dat betreft een groot gebied, nl Gent, Evergem, Merelbeke-Melle, Wachtebeke en Zelzate.  

U geeft in uw vraag enkel het percentage toekenningen voor kinderen met een verstandelijke beperking mee.  Bij hen zijn er 2 groepen:  

• Van de 58 kinderen met een verstandelijke beperking die een grote zorgomkadering (OV1) nodig hebben, kreeg inderdaad 36 % een toewijzing 
• Van de 52 kinderen met een verstandelijke beperking aangemeld voor een schoolcontext richting begeleide deelname aan de arbeidsmarkt (OV2) was dat 50 procent.

Ook in type 9 zijn er twee groepen. 

• Voor kinderen met autisme die nood hebben aan een extra gestructureerde omgeving, was er voor de 29 aangemelde kinderen in de gehele regio nog geen plaats na de aanmeldperiode. 
• Echter, van de 160 jongeren met autisme die kunnen doorstromen naar hoger onderwijs of de arbeidsmarkt, kreeg 80 procent een plaats. 

Over alle types en opleidingsvormen heen kreeg in totaal 52% van de 624 aangemelde kinderen een plek.

Dit zijn allemaal cijfers van toewijzing na een eerste matching tussen jongeren en scholen. We weten dat er na de aanmeldperiode altijd nog een beperkt aantal plaatsen vrijkomen in het bijzonder secundair onderwijs, bijvoorbeeld door dubbele aanmeldingen en leerlingen die nog moeten beslissen tussen gewoon en buitengewoon onderwijs. Je hoort dus dat er wat nuance in het verhaal zit, maar dat neemt niet weg dat er inderdaad nood is aan doortastend beleid. 

Vanuit het stedelijk onderwijs doen we alvast inspanningen. Zo zijn er voor komend schooljaar 2 extra plaatsen voorzien in het Instituut Bert Carlier voor OV1, type 2. Daarnaast zijn er deze legislatuur in dezelfde school grotere infrastructuurwerken voorzien waarmee we op de iets langere termijn 34 extra plaatsen kunnen creëren.  

Ook in het katholiek onderwijs werden extra plaatsen bij gecreëerd voor het komend schooljaar, met name in Sint-Gregorius. Het gaat om 4 plaatsen voor OV3, type 9. 

We kijken echter niet alleen naar het buitengewoon onderwijs om het recht op onderwijs voor kinderen met ondersteuningsnoden te realiseren. Ook inclusief onderwijs is voor ons een belangrijke piste, waarin we als stad een voortrekkersrol willen opnemen. Daarom hebben we met het bijzonder onderwijs type 9 ingetekend op de projectoproep om pionierschool te worden in het kader van het plan ‘scholen voor iedereen’. Wat daarvan de impact zal zijn, is af te wachten, maar we gaan ervan uit dat hierdoor meer leerlingen in het gewoon secundair onderwijs les zullen kunnen volgen, hetzij integraal, hetzij deeltijds, waardoor extra plaatsen vrijkomen in het bijzonder onderwijs.  

Zoals daarnet al gezegd is het systeem van aanmelden en capaciteit geen louter stedelijk verhaal, maar wel regionaal georganiseerd. Het is positief dat in het buitengewoon onderwijs alle types voor het eerst samen hebben aangemeld in onze regio. Dat heeft als – ik geef toe, wat bedenkelijk - voordeel dat de capaciteitsproblemen nog beter zichtbaar worden over de hele regio. 

Het is belangrijk dat we die capaciteitsproblemen echt op dat regionale niveau bekijken. Het heeft namelijk geen zin om alleen in Gent bijkomende plaatsen te voorzien, als blijkt dat de nood eigenlijk het hoogst is in pakweg Zele. Want we weten allemaal hoe moeilijk het busvervoer in het buitengewoon onderwijs verloopt; we hebben er alle belang bij om kinderen zo dicht mogelijk in hun buurt naar school te laten gaan. 

Daarom ook dat we de vraag van het Lokaal Overlegplatform aan minister Demir volmondig ondersteunen, met name om het capaciteitsprobleem Vlaanderenbreed in kaart te brengen en op te lossen.

Heb ik hier in eigen persoon al overleg over gehad met de minister? Neen, als waarnemend schepen van Onderwijs heb ik hier nog geen tijd voor gehad. Maar eerlijk gezegd: dit zou geen nieuws mogen zijn voor de minister. Ik wéét zelfs dat dit geen nieuws is voor de minister, gelet op de vragen die ze daar geregeld over krijgt in het Vlaams Parlement, maar ook door de vele noodkreten vanuit het onderwijsveld en van bezorgde ouders. Deze capaciteitstekorten slepen al jaren aan en zijn een majeur probleem van de Vlaamse Regering. Vanuit de stad doen we wat we kunnen binnen onze bevoegdheid, maar het is aan Vlaanderen om met structurele oplossingen te komen.